Qua một tháng phát hành, vài tin vui về Tagalau 11 cùng các nhận định thu lượm được từ dư luận. Nay xin nêu ra để tác giả và độc giả cùng nhìn nhận và bàn bạc.


* Jalau Anưk, Ban Tagalau Trẻ, phát biểu tại Hành trình 10 năm Tagalau, 2009 – Photo Inrajaya.

Tin vui
Xin nói ngay: Tagalau 11 là ấn bản đầu tiên mà chủ biên không bù lỗ.
Sau 2 kì Tagalau 1Tagalau 2 mà các khoản chi phí do tôi và vài người quen bỏ vốn là chính, Tagalau 3 vì bị đình trệ, bà con Chăm có tâm lí lo Tagalau nguy cơ tan rã, nên đã giúp tối đa gàu nước tưới cho cây Tagalau sống. Đó là số đầu tiên mà Tagalau cân đối được thu chi. Tạm nêu con số cụ thể: Tagalau 1 thừa 2.300.000 đồng, Tagalau 2 thừa 850.000 đồng, Tagalau 3 thiếu 200.000 đồng.
Đến Tagalau 4, tôi đã bù lỗ tất cả. Kết toán là nợ cuối kì Tagalau 4: 17.950.000 đồng. Tagalau 5 & Tagalau 6, nhóm sinh viên (danh sách vẫn còn lưu) bán hết nhưng tiền thu được (do lỡ dùng cho việc chung khác) không chuyển đến TagalauTagalau đành chịu. Lưu ý: Từ kì 1 đến kì 6, tôi đều làm quyết toán sổ sách đầy đủ gởi đến tác giả và cộng tác viên. Nhưng, từ Tagalau 7, tôi không kết toán nữa, bởi không có gì để mà… quyết: chủ biên bù lỗ hết mà. Mãi từ Tagalau 8, có nền tảng mạnh thường quân (chủ yếu là nhà thơ Chế Mỹ Lan và Cty TNHH Dệt may Thổ cẩm Chăm Inrahani), tài chính Tagalau mới ổn định trở lại. Tagalau 11 mức thu đã đủ cho chi (1). Còn nếu bán và thu hồi được tiền thì Tagalau… lãi!
Đấy là tin vui, dấu hiệu tốt lành cho giai đoạn chuẩn bị chuyển giao thế hệ.
Các bạn cho một tràng pháo tay nhé.

Tin vui thứ hai là, đến nay ngoài số ấn bản tặng, toàn bộ lượng Tagalau 11 được phát hành đã rải đều khắp từ thành phố cho chí thôn quê, từ giới sinh viên, học sinh cho đến quý cô bác trung niên và cao tuổi từng chờ đợi Tagalau. Tình hình mới đó, hi vọng là từ nay Tagalau sẽ ổn.

Dư luận
Dư luận khen là chính. Bìa đẹp và rất ấn tượng, là điều dễ thấy nhất. Kế đến, tên tuổi lạ và trẻ xuất hiện hàng loạt, là tín hiệu đáng mừng. Thứ nữa, chất lượng không thua kém các Tagalau trước đó. Và nhất là, giá… rẻ. Nhưng chúng ta muốn nghe lời CHÊ (dĩ nhiên chê với thiện ý) hơn. Nghe lời chê, để mà khôn lớn.
1. Bìa ấn tượng, riêng có tấm ở bìa 3 (ảnh phụ nữ Chăm đội lu, tay bồng tay dắt, thêm cảnh rất Chăm nữa) dù đẹp và đặc trưng nhưng đã xuất hiện nhiều rồi, không nên đưa vào.
– Đây là ảnh có bản quyền, in ở bìa một của tập thơ Lễ Tẩy trần tháng Tư năm 2002, sau đó tập thơ trên tái bản (song ngữ Anh – Việt). Tập thơ có tiếng vang nên ảnh cũng ăn theo. Còn vài nơi khác lấy ảnh này in mà không xin phép tác giả ảnh, là vi phạm bản quyền. Ảnh được dùng lại ở Tagalau 11 là do nó rất đặc trưng phục vụ cho “Chuyên đề áo dài Chăm”.

2. Chữ in có nhiều chỗ mất nét, canh góc và khung không đều, làm giảm giá trị ấn phẩm.
– Đúng. Do giờ chót họa sĩ Lê Ký Thương bệnh đột xuất, tôi vội đưa cho nhà in khác, nên đã xảy ra sự cố đáng tiếc trên. Sẽ rút kinh nghiệm kì tới.

3. Nhiều tác giả trẻ xuất hiện là tốt. Nhưng tại sao Trà Vigia là cây bút chủ lực lâu nay lại đột ngột vắng mặt, từ đó gây hồ nghi Trà bất mãn gì đó. Rồi Jaya Hamu Tanran (thơ tiếng Chăm) nữa.
– Jaya Hamu Tanran gởi bài muộn, không kịp đưa vào bản thảo xin phép in, hẹn kì tới. Riêng Trà Vigia thì, việc chuyển giao cho thế hệ trẻ chính là gợi ý của Trà. Từ Tagalau 8, BBT đã có ý định đó rồi nhưng bất thành vì làm đột ngột quá, mọi người e Tagalau đột tử. Sau 2 kì 9 & 10, bàn đi tính lại, Trà đưa ra kế sách “từ từ”. Các tác giả lứa tuổi chú bác dần rút vào bóng tối để thế hệ trẻ tự tin hơn. Vụ này, khi nghe dư luận, Trà cũng đã giải minh nhiều lần ở… bàn nhậu.

4. Hai mục quan trọng là mục Truyện ngắn thì hơi yếu, còn mục Sưu tầm thì lại bỏ hẳn, vì sao?
– Tác giả văn xuôi Chăm quá ít. Hầu như Tagalau 11 không nhận được truyện ngắn nào, ngoài một truyện ngắn cũ và vài tản văn. Do đó, giờ chót tôi phải đưa “Ma Hời” của Inrasara vào cho mục này không bị hẫng và vênh. Các bạn trẻ cần đặc biệt chú ý phần góp ý này.
– Mục Sưu tầm thì luôn có sẵn, vì do Tagalau 11 dành đất cho nhiều khuôn mặt mới góp mặt, nên chỉ tạm hoãn thôi, chứ không bỏ hẳn.

5. Mục Nghiên cứu nhiều bài còn hời hợt, mang tính phong trào.
– Chưa hẳn là như vậy. Giới trẻ mới bước vào con đường nghiên cứu, nên có các bài viết như ở Tagalau 11 là rất đáng khích lệ.

6. Mục Sáng tác, vài bài vừa không hay vừa không có nội dung Chăm, chủ biên cần xét lại kĩ hơn (có người nêu cụ thể tên bài, xin không đưa ra ở đây).
– Đúng. Tôi sẽ lưu ý các tác giả về khía cạnh này. Dẫu sao, sáng tác xuất sắc, dù không mang nội dung Chăm, vẫn có thể xuất hiện ở Tagalau. Đó cũng là một cách trân trọng tài năng.

Vài dư luận sơ khởi như thế. Rất mong tác giả và độc giả Tagalau cùng tham gia thảo luận các ý kiến trên bên cạnh nêu đề xuất mới, để Tagalau mãi sống khỏe.
Thân mến
Thay mặt BBT Tagalau
Inrasara
_______

(1) Có một chi tiết quan trọng và rất tế nhị.
Trong Danh sách Mạnh thường quân ủng hộ Tagalau 11, ngoài 3 đơn vị và cá nhân được nêu là Cty TNHH Dệt may Thổ cẩm Chăm, bạn thơ Chế Mỹ Lan và Tiến sĩ Shine, còn lại 10 chú bác, anh chị em ở Hoa Kì ủng hộ Tagalau 11, BBT đã không nêu cụ thể tên tuổi cũng như số tiền, mà chỉ ghi chung chung.
BBT nghĩ Tagalau không những chỉ dành cho cộng đồng Chăm mà còn cả độc giả ngoài Chăm, ghi cụ thể và chi tiết quá thì hơi… quê quê. Nên Danh sách chỉ dành nêu trong website Inrasara.com, là đủ. Nhưng sau khi Tagalau 11 phát hành, có vài ý kiến nhắc nhở, chúng tôi mới thấy là mình mắc khuyết điểm lớn. Bởi thao tác trên đã thành thông lệ trong xã hội Chăm lâu nay, không thể bỏ được. Mà Tagalau sống được đến hôm nay, một phần lớn là nhờ sự hỗ trợ của Mạnh thường quân. Chúng tôi thành thật xin lỗi quý Mạnh thường quân và độc giả, và sẽ ghi lại đầy đủ ở Tagalau 12.
Sau đây là danh sách:

– 100 USD có Thành Phú Bá, Lưu Quang Sang, Chế Linh, Phú Văn Lưu, Bá Văn Đông, Thanh niên Sacramento.
– 50 USD có Quang Đa (Văn Lâm)
– 40 USD có Thạch Ngọc Xuân
– 20 USD có Đổng Anh Tuấn, Đàng Anh Tuấn.

Lần nữa, rất mong quý độc giả và Mạnh thường quân thông cảm cho khuyết điểm này.
Thay mặt BBT Tagalau
Chủ biên Inrasara.

* Quý tác giả và Mạnh thường quân chưa nhận Tagalau 11, xin liên hệ qua địa chỉ email của Tagalau để có cách gởi sách biếu tiện nhất. Cám ơn.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)

Thông tin tác giả