Dân tộc Chăm ngày xưa khi chưa theo tôn giáo nào, đều chung một đức tin, tức Đạo Cha mẹ. Chỉ khi Ấn Độ giáo, rồi Phật giáo hay Hồi giáo sang, niềm tin Chăm mới bị phân hóa. Sự kiện này thể hiện qua niềm tin bản địa vẫn còn tồn tại ở 3 làng Chăm tại Ninh Thuận là: Palei Binưn, Palei Ia Binguk, PaleiIa Li-u (gọi là Cham dar – Chăm chôn). Qua cuộc thiên di trong lịch sử, sự phân hóa đức tin càng trầm trọng. Nó thể hiện rõ hơn cả trong việc tính ngày tháng, tức Lịch Chăm.

      Nguyên nhân không rõ từ đâu, nhưng có lẽ bởi tư liệu thất tán, sự thiếu tính kế thừa của thế hệ kế cận. Ví dụ gần nhất: các bậc học giả Chăm như Bố Thuận, Lưu Quý Tân, Thiên Sanh Cảnh,… cũng chưa để lại nhiều biên khảo khoa học cho con cháu học hỏi. Còn các vị cả sư cả bên Ahier hay Awal, bởi chưa được trang bị kiến thức khoa học nên khá lúng túng trong việc tiếp nhận hay phổ biến tri thức mới, xưa bày nay cứ làm theo.

      Từ chuyện tính sai lệch ngày tháng mà sinh hậu quả khôn lường: Kate, Cabbur với Ramưwan ngày xưa hai bên Chăm Bàni và Chăm Bàlamôn còn kiêng cữ cho nhau về một số mĩ tục, như trong mùa chay niệm bên Chăm Bàni, Chăm Bàlamôn tuyệt đối không tổ chức đám cưới,…Nay mạnh ai nấy làm, chẳng kiêng nể gì cả.

      Theo tôi, đấy là nghịch đạo Vợ (Awal) Chồng (Ahier), ngược với sự dung hòa giữa hai tôn giáo-tín ngưỡng truyền thống ngàn năm của dân tộc Chăm. Buồn thay!

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)

Thông tin tác giả Não Cùi